Η ουρητηροσκόπηση είναι μια προηγμένη, ελάχιστα επεμβατική ενδοσκοπική τεχνική. Ένα μακρύ και λεπτό όργανο, το ουρητηροσκόπιο, προωθείται διαμέσου της ουρήθρας και της κύστης, στον ουρητήρα. Δεν χρειάζεται εξωτερική τομή για τη διενέργειά της, αλλά γίνεται με γενική αναισθησία.
Χρησιμοποιείται για τη διάγνωση και θεραπεία παθήσεων του ανώτερου ουροποιητικού συστήματος (δηλαδή των ουρητήρων και, κυρίως, του εσωτερικού των νεφρών), Επίσης, ως εξέταση για τα στενώματα ή τους όγκους του ουρητήρα, εφόσον προηγούμενως έχει διενεργηθεί άλλη εξέταση από την οποία προκύπτουν οι σχετικές ενδείξεις.
Αναλόγως των αναγκωών του ασθενούς ο ουρολόγος χρησιμοποιεί διαφορετικό ουρητηροσκόπιο για:
- Την εύκαμπτη ουρητηροσκόπηση (Flexible Ureteroscopy – RIRS)
- Την ημιάκαμπτη ουρητηροσκόπηση (Semi-rigid Ureteroscopy)
Αναλυτικότερα:
Εύκαμπτη ουρητηροσκόπηση
Το εύκαμπτο ουρητηροσκόπιο είναι μια εξαιρετικά λεπτή, εύκαμπτη οπτική ίνα με μήκος που επιτρέπει την πρόσβαση διαμέσου της ουρήθρας, της κύστης και του ουρητήρα, σε όλες τις μοίρες του νεφρού. Χάρη στην ικανότητα του οργάνου να λυγίζει (κάμψη έως 270-300 μοίρες), ο ουρολόγος μπορεί να φτάσει ακόμη και στις πιο δυσπρόσιτες “γωνιές” (κάλυκες) του νεφρού.
Χρησιμοποιείται κυρίως σε ασθενείς με λίθους του κάτω πόλου του νεφρού με διάμετρο μικρότερη από 15 χιλιοστά ή πολλαπλούς μικρούς λίθους των καλύκων του νεφρού. Στη συνέχεια, χρησιμοποιώντας laser, θρυμματίζει την πέτρα σε σκόνη και αφαιρεί τα θραύσματα με μία λαβίδα και ένα μικροσκοπικό καλάθι.
Χρησιμοποιείται για την αφαίρεση λίθων:
- Στο εσωτερικό των νεφρών (ιδιαίτερα για μικρούς και μεσαίους λίθους, συνήθως κάτω από 2 εκατοστά, ή σε περιπτώσεις όπου η εξωσωματική δεν απέδωσε).
- Στον ουρητήρα (ειδικά στο ανώτερο τμήμα του, κοντά στο νεφρό, ή σε λίθους που έχουν “ανέβει” ξανά προς τα πάνω).
- Για τη διερεύνηση της αιματουρίας ώστε ο ουρολόγος να “περιηγηθεί” εσωτερικά σε ολόκληρο τον ουρητήρα και στις κοιλότητες του νεφρού για να εντοπίσει τυχόν κρυφές αιτίες (π.χ. μικρό πολύποδα, αγγειακή δυσπλασία).
- Για τη διερεύνηση ύποπτων αλλοιώσεων και τη βιοψία όγκων, καθορίζοντας το είδος και το στάδιο της θεραπείας.
- Για τη διάγνωση και την ενδοσκοπική διάνοιξη στενώσεων που βρίσκονται ψηλά στον ουρητήρα ή στη συμβολή του με το νεφρό (πυελοουρητηρική συμβολή).
Ο ασθενής συνήθως επιστρέφει στο σπίτι του την ίδια ή την επόμενη ημέρα και μπορεί να επανέλθει γρήγορα στις καθημερινές του δραστηριότητες.
Ημιάκαμπτη ουρητηροσκόπηση
Η ημιάκαμπτη ουρητηροσκόπηση (Semi-rigid Ureteroscopy) είναι μια αντίστοιχη ελάχιστα επεμβατική ενδοσκοπική τεχνική που χρησιμοποιείται κυρίως για τη διάγνωση και τη θεραπεία παθήσεων που εντοπίζονται στον ουρητήρα (τον σωλήνα που συνδέει το νεφρό με την κύστη).
Σε αντίθεση με το εύκαμπτο ουρητηροσκόπιο, το ημιάκαμπτο εργαλείο είναι άκαμπτο αλλά διαθέτει λεπτό, ευθύγραμμο σχεδιασμό υψηλής αντοχής. Προσφέρει εικόνα υψηλής ευκρίνειας και επιτρέπει τη χρήση μεγαλύτερων εργαλείων σε σύγκριση με τα εύκαμπτα όργανα, καθώς και την ταχύτατη αντιμετώπιση λίθων στο κάτω και μέσο τρίτο του ουρητήρα.
Χρησιμοποιείται κυρίως για την:
- Αντιμετώπιση λίθων που έχουν εγκλωβιστεί στο μέσο ή κατώτερο τμήμα του ουρητήρα, προκαλώντας έντονο κολικό, απόφραξη ή υδρονέφρωση.
- Όταν υπάρχει στένωση (ουλές ή στένεμα) στον αυλό του ουρητήρα, ώστε ο ουρολόγος να εκτελέσει ενδοσκοπική διάνοιξη (οπτική ουρηθροτομία/διάνοιξη με laser).
- Για ύποπτη αλλοίωση/πολύποδα κατά μήκος του ουρητήρα, ώστε ο ουρολόγος να έχει άμεση οπτική επαφή και δυνατότητα λήψης βιοψίας.
Μετά την επέμβαση, συχνά τοποθετείται προσωρινά ένας εσωτερικός ουρητηρικός καθετήρας (Stent / Pigtail) για λίγες ημέρες, ώστε να διασφαλιστεί η απρόσκοπτη ροή των ούρων όσο η περιοχή επουλώνεται.
Ο ασθενής παίρνει εξιτήριο συνήθως την ίδια ημέρα.
